Πέρασαν ήδη δύο μήνες από την έναρξη της επιδημίας του Αφθώδους Πυρετού στο νησί της Λέσβου. Η ακολουθούμενη τακτική αντιμετώπισης με ανίχνευση αντισωμάτων και σφαγές ολόκληρων κοπαδιών υγειών ζώων έγινε φανερό σε όλους ότι δεν είναι ικανή να εκριζώσει τη νόσο.
Η αποστελεχωμένη κτηνιατρική υπηρεσία , παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των συναδέλφων , δεν μπορεί σύντομα να δώσει πλήρη εικόνα της επιδημιολογική κατάσταση στο νησί. Τα κρούσματα έχουν ξεφύγει από την αρχική εστία και οι έλεγχοι έχουν καλύψει μόνο έναν μικρό αριθμό των κοπαδιών.
Ήδη έχουν σφαγιαστεί πάνω από 15000 ζώα και άλλα τόσα αναμένεται να σφαγιαστούν.
Αν αυτή η τακτική συνεχιστεί απειλείται με αφανισμό ο μοναδικός γενετικός πόρος της μοναδικής φυλής του Λεσβιακού Προβάτου.
Ήδη καθηγητές Πανεπιστημίων και Ερευνητές συνηγορούν στα παραπάνω και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου επισημαίνοντας ότι η θανάτωση κοπαδιών επειδή μικρό ποσοστό ζώων σε κάθε κοπάδι βρέθηκε θετικό σε αντισώματα με την μέθοδο ELISA είναι αντιεπιστημονική και ατελέσφορη .Από καιρό είχαμε ζητήσει να προχωρήσουμε σε αλλαγή πολιτικής αντιμετώπισης της νόσου με εμβολιασμό.
Η δυνατότητα μετάδοσης από προσβεβλημένο ζώο είναι περιορισμένη , ξεκινά πριν την εκδήλωση της νόσου κ παραμένει πιθανή έως 15 μάξιμουμ 21 ημέρες, σε αυτές τις ημέρες το ζώο είναι μεταδοτικό, με πτωτική τάση βέβαια.
Στην περίπτωση που χρησιμοποιείται η μέθοδος της ανίχνευσης των αντισωμάτων και ιδίως σε ασυμπτωματικά ζώα, ανιχνεύουμε ζώα που έχουν έρθει σε επαφή με τον ιό μήνες πριν και είναι αμφίβολο κατά πόσον μεταδίδουν.
Επομένως σκοτώνοντας ζώα που απλά έχουν αναπτύξει αντισώματα έναντι του ιού δεν εκριζώνεται η νόσος, απλά καταστρέφεται η ράτσα προβάτου της Λέσβου στο βωμό μιας γραφειοκρατικής επιδίωξης να χαρακτηριστεί η Λέσβος και κατ επέκταση η Ελλάδα, χώρα ελεύθερη νόσου από τον αφθώδη.
Πέραν τούτου η στρατηγική διαχείρισης της επιζωοτίας του αφθώδους πυρετού σύμφωνα με νεότερα βιβλιογραφικά δεδομένα δεν μπορεί πλέον να βασίζεται αποκλειστικά σε οριζόντια μέτρα εκρίζωσης με μαζική θανάτωση των ζώων μιας εκτροφής χωρίς πλήρη κλινική και επιδημιολογική διερεύνηση και αξιόπιστη εργαστηριακή επιβεβαίωση για αντικειμενική τεκμηρίωση της διασποράς του ιού. Η όποια απόφαση για μαζική θανάτωση ζώων πρέπει να λαμβάνεται μετά από έλεγχο των υπόπτων ζώων με όλα τα σύγχρονα εργαλεία ελέγχου ειδικά όταν πρόκειται για ζώα υψηλής και μοναδικής γενετικής αξίας όπως είναι το Λεσβιακό πρόβατο και ιδιαιτέρως όταν η Λέσβος είναι ένα ακριτικό νησί όπου το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος προέρχεται από την κτηνοτροφία. Εάν θέλουμε να διαγνώσουμε ποιά ζώα νοσούν κ είναι αρκετά μεταδοτικά, πρέπει να ακολουθήσουμε της μέθοδο της PCR ,δηλαδή της αναζήτησης του γενετικού υλικού του ιού.
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο (κανονισμοί 2016/429, 2020/687, 2020/689) πουθενά δεν προβλέπεται ρητώς ότι η απλή ανίχνευση αντισωμάτων στο αφθώδη πυρετό συνιστά την αυτόματη και καθολική θανάτωση των ζώων αντίθετα το υφιστάμενο πλαίσιο στηρίζεται στην αξιολόγηση και της κλινικής εικόνας των μοριακών και ορολογικών εργαστηριακών ευρημάτων την πιθανή ενεργή μετάδοση και την εκτίμηση του κινδύνου. Η εξομοίωση της οροθετικότητας μερικών ζώων μιας εκτροφής με ενεργό μόλυνση δεν προκύπτει από τους υφιστάμενους κανονισμούς αλλά αποτελεί επιλογή λήψης μέτρων από τις αρμόδιες αρχές.
Λαμβάνοντας υπόψη πρόσφατες επιστημονικές μελέτες θεωρούμε ότι το ΥΠΑΑΤ θα πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλία προκειμένου να ζητήσει προσαρμογή των υφιστάμενων κανονισμών για τον αφθώδη πυρετό σύμφωνα με τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα για ολοκληρωμένη και δίκαιη διαχείριση της επιζωοτίας με σεβασμό στα ζώα και ιδιαίτερα όταν πρόκειται για περιοχές που γειτνιάζουν με χώρες στις οποίες ενδημεί η νόσος και δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ζητούμε από το Υπουργείο λαμβάνοντας υπ όψιν τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα , τον νησιωτικό χαρακτήρα της προσβεβλημένης περιοχής , την χαμηλή μεταδοτικότητα του συγκεκριμένου στελέχους και την μοναδικότητα της τοπικής φυλής να καταρτίσει αξιόπιστο πιλοτικό πρόγραμμα αντιμετώπισης του Αφθώδους με συνδυαστική χρήση εμβολιασμών σε θετικές εκτροφές , ώστε να περιοριστεί η πιθανότητα διασποράς μέχρις να ολοκληρωθεί η επιδημιολογική διερεύνηση , θανάτωση μόνο των θετικών σε εξέταση PCR ζώων με την δεδηλωμένη αποδοχή από μέρους των κτηνοτρόφων όλων των περιοριστικών μέτρων μετακινήσεων και βιοασφάλειας προκειμένου να αντιμετωπιστεί με το ελάχιστο κοινωνικό και οικονομικό κόστος το πρόβλημα
Τσακιρης Γιάννης
