Ο Δεκαπενταύγουστος είναι μία από τις σημαντικότερες θεομητορικές εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας και είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου.
Για την Κοίμηση της Θεοτόκου δεν υπάρχουν αναφορές στην Καινή Διαθήκη. Οι πληροφορίες προέρχονται από την εκκλησιαστική παράδοση, μέσα από κείμενα σημαντικών Πατέρων της Εκκλησίας όπως των Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, Διονυσίου του Αρεοπαγίτη, Μόδεστου Ιεροσολύμων, Ιωάννη Δαμασκηνού κ.α, καθώς επίσης και από την εκκλησιαστική υμνολογία.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η Παναγία πληροφορήθηκε από άγγελο τον επικείμενο θάνατό της και τρεις ημέρες αργότερα κοιμήθηκε στο σπίτι του Ευαγγελιστή Ιωάννη. Οι Απόστολοι τη μετέφεραν και την έθαψαν στη Γεθσημανή. Ο Απόστολος Θωμάς, που απουσίαζε, έφτασε τρεις ημέρες αργότερα και, σύμφωνα με την παράδοση, βρήκε τον τάφο άδειο, γεγονός που συνδέεται με τη μετάσταση της Παναγίας στους ουρανούς.
Η γιορτή της Κοίμησης καθιερώθηκε στις 15 Αυγούστου από το 460 μ.Χ.
Η διαφορά Ορθόδοξης και Καθολικής Εκκλησίας
Η βασική διαφορά αφορά τον τρόπο με τον οποίο νοείται το τέλος της επίγειας ζωής της Παναγίας.
Η Καθολική Εκκλησία διδάσκει την ενσώματη Ανάληψή της, δόγμα που καθιερώθηκε το 1950.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, αντίθετα, αναφέρεται στην Κοίμηση της Θεοτόκου, δηλαδή στον θάνατό της, και στη συνέχεια στη Μετάστασή της, δηλαδή στην ανάσταση και την ένωση ψυχής και σώματος και την παρουσία της κοντά στον Υιό της.
Τα έθιμα
Ο Δεκαπενταύγουστος δεν είναι μόνο μια μεγάλη ημέρα για την Ορθοδοξία, αλλά και μια γιορτή βαθιά συνδεδεμένη με τα έθιμα και τις παραδόσεις κάθε τόπου. Από τη Σιάτιστα, όπου οι καβαλάρηδες δίνουν ξεχωριστό χρώμα στους εορτασμούς, μέχρι την Κεφαλονιά, όπου κάθε χρόνο συγκεντρώνεται το ενδιαφέρον γύρω από τα περίφημα «φιδάκια της Παναγιάς», η 15η Αυγούστου γιορτάζεται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.
Σε νησιά και ηπειρωτικές περιοχές, οι θρησκευτικές τελετές συνοδεύονται από λιτανείες και περιφορές ιερών εικόνων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ιδιαίτερη θέση έχει και η περιφορά του Επιταφίου. Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται, στη συνέχεια, στα παραδοσιακά πανηγύρια, όπου οι πλατείες και οι δρόμοι γεμίζουν με μουσικές, χορούς και γεύσεις από την τοπική κουζίνα.
Έτσι, η γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου παραμένει ζωντανή όχι μόνο μέσα στους ναούς, αλλά και στην καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών.
Ο Δεκαπενταύγουστος ως «Πάσχα του καλοκαιριού»
Η Κοίμηση της Θεοτόκου γιορτάζεται στην Ελλάδα με ιδιαίτερη λαμπρότητα και έχει χαρακτηριστεί «Πάσχα του καλοκαιριού» καθώς, όπως το πρώτο Πάσχα περιλαμβάνει θάνατο, Ανάσταση και Ανάληψη, έτσι και η Κοίμηση της Θεοτόκου, εμπεριέχει τον θάνατο, την Ανάσταση και τη Μετάσταση της Παναγίας.
Η γιορτή τιμάται και σε άλλες ορθόδοξες και καθολικές χώρες, ενώ στις προτεσταντικές ομολογίες έχει μικρότερη σημασία, καθώς δεν στηρίζεται σε βιβλικές αναφορές.
www.enikos.gr
