“Ασπίδα” της Δικαιοσύνης στα Νέα της Λέσβου απέναντι στο «μαύρο» της Meta

Μια σημαντική δικαστική εξέλιξη έρχεται να δώσει προσωρινή λύση στην περιπέτεια των Νέων της Λέσβου με τη Meta, μετά την αιφνίδια απενεργοποίηση το μεσημέρι του Σαββάτου 26 Σεπτεμβρίου του προσωπικού προφίλ μέσω του οποίου γινόταν η διαχείριση της σελίδας της εφημερίδας μας στο Facebook.

Η απενεργοποίηση είχε ως αποτέλεσμα να διακοπεί ουσιαστικά η πρόσβαση στη σελίδα Τα Νέα της Λέσβου, έναν από τους βασικούς ψηφιακούς διαύλους επικοινωνίας της εφημερίδας μας από διαδικτύου γεγονός που έχει προκαλέσει πολύ σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις.

Μετά την αδυναμία επίλυσης του προβλήματος μέσω των προβλεπόμενων εσωτερικών διαδικασιών της πλατφόρμας, η Εκδοτική μας εταιρεία και ο νόμιμος εκπρόσωπός της προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη. Την υπόθεση ανέλαβε και χειρίζεται ο δικηγόρος της Μυτιλήνης  κ. Προκόπης Ε. Τζιμής, καταθέτοντας αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά της Meta Platforms Ireland Limited και ζητώντας παράλληλα την έκδοση προσωρινής διαταγής.

Η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Μυτιλήνης, έκανε δεκτό το αίτημα για παροχή προσωρινής δικαστικής προστασίας.

Με την προσωρινή διαταγή που εξέδωσε τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, υποχρεώνει τη Meta να αποκαταστήσει προσωρινά τη δυνατότητα πρόσβασης στο προσωπικό προφίλ που συνδέεται με τη διαχείριση της σελίδας  Τα Νέα της Λέσβου, στον βαθμό που η πρόσβαση αυτή είναι αναγκαία για τη λειτουργία της.

Παράλληλα, το Δικαστήριο διέταξε την επαναφορά των δικαιωμάτων διαχείρισης της σελίδας Τα Νέα της Λέσβου, όπως αυτά ασκούνταν πριν από την απενεργοποίηση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη ότι, μέχρι τη συζήτηση της αίτησης ασφαλιστικών μέτρων το 2027, η Meta δεν μπορεί να προχωρήσει σε οριστική διαγραφή της σελίδας, του περιεχομένου της και των συνδεδεμένων δεδομένων της.

Η προσωρινή διαταγή έχει ήδη διαβιβαστεί αρμοδίως στη Meta Platforms Ireland Limited, με τις προβλεπόμενες διαδικασίες γνωστοποίησης, και πλέον αναμένεται η συμμόρφωση της εταιρείας με το περιεχόμενό της.

Η συγκεκριμένη υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η επίμαχη πρόσβαση δεν αφορά έναν απλό προσωπικό λογαριασμό κοινωνικής δικτύωσης. Μέσω του λογαριασμού αυτού γινόταν η διαχείριση μιας ενεργής δημοσιογραφικής σελίδας, η οποία αποτελεί καθημερινό δίαυλο ενημέρωσης για δεκάδες χιλιάδες αναγνώστες και ένα από τα βασικά Μέσα διάδοσης της τοπικής ειδησεογραφίας της Λέσβου.

Η δικαστική παρέμβαση αποκτά, συνεπώς, ευρύτερη σημασία, καθώς αναδεικνύει το ζήτημα των ορίων που τίθενται στη δράση των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών όταν οι αποφάσεις τους επηρεάζουν τη λειτουργία ενός Μέσου Ενημέρωσης και την πρόσβασή του στο κοινό.

Ο Προκόπης Τζιμής

Ο δικηγόρος κ. Τζιμής, σχολιάζοντας την έκδοση της προσωρινής διαταγής, υπογράμμισε τη σημασία της δικαστικής προστασίας απέναντι σε μονομερείς αποφάσεις των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών.

Όπως ανέφερε, η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι οι αποφάσεις των μεγάλων πλατφορμών δεν βρίσκονται εκτός δικαστικού ελέγχου, ιδίως όταν επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία ενός Μέσου Ενημέρωσης και την επικοινωνία του με το κοινό.

Η υπόθεση, ωστόσο, όπως επισήμανε ο δικηγόρος, δεν περιορίζεται στην αποκατάσταση της πρόσβασης στη σελίδα.

Στο πλαίσιο της δικαστικής διαδικασίας θα εξεταστούν πλήρως οι συνθήκες που οδήγησαν στην απενεργοποίηση, καθώς και το ενδεχόμενο να υπήρξαν οργανωμένες, κακόβουλες ή ψευδείς αναφορές από λογαριασμούς ή «τρολ» που ενδεχομένως στόχευσαν τη δημοσιογραφική μας σελίδα με στόχο να ανακόψουν την κριτική που τους ασκούσαμε από δημοσιεύματά μας.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε «Η αναζήτηση και η απόδοση ευθυνών δεν θα σταματήσει στην πράξη του αποκλεισμού. Θα φτάσει μέχρι τη διακρίβωση των πραγματικών αιτίων που τον προκάλεσαν και, εφόσον ταυτοποιηθούν φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται πίσω από τις σχετικές ενέργειες, αυτά θα οδηγηθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης.»

Ο ίδιος επισήμανε ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο παρέχει πλέον ουσιαστικά εργαλεία προστασίας απέναντι σε αδιαφανείς ή αυθαίρετες ενέργειες ψηφιακών πλατφορμών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Τζιμής στις διατάξεις των ασφαλιστικών μέτρων του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, αλλά και στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών, μεταξύ άλλων στον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/2065 – Digital Services Act (DSA), καθώς και στη νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

«Οι πλατφόρμες δεν μπορούν να λειτουργούν ως ένας χώρος χωρίς κανόνες και χωρίς έλεγχο, αλλά ούτε μπορεί ο μηχανισμός αναφορών να μετατρέπεται σε εργαλείο οργανωμένης στοχοποίησης», σημείωσε χαρακτηριστικά. Και πρόσθεσε: «Όταν πλήττεται ένα μέσο ενημέρωσης, πρέπει να αναζητούνται τα πραγματικά αίτια του αποκλεισμού και, όπου προκύπτουν ευθύνες, να αποδίδονται στα πρόσωπα που βρίσκονται πίσω από τις σχετικές ενέργειες.»

Αναμένουμε την άμεση συμμόρφωση της Meta

Η προσωρινή διαταγή αποτελεί, σε αυτή τη φάση, μια σημαντική δικαστική δικαίωση για τα Νέα της Λέσβου, καθώς ανοίγει τον δρόμο για την αποκατάσταση της πρόσβασης και της διαχείρισης της σελίδας τους στο Facebook.

Πλέον, μετά την επίσημη γνωστοποίηση της δικαστικής απόφασης στη Meta Platforms Ireland Limited, το ενδιαφέρον στρέφεται στην άμεση εφαρμογή της προσωρινής διαταγής και στην επαναφορά της δυνατότητας διαχείρισης της σελίδας.

Η υπόθεση, ωστόσο, δεν τελειώνει εδώ. Η συζήτηση των ασφαλιστικών μέτρων αναμένεται να εξετάσει σε μεγαλύτερο βάθος τις συνθήκες της απενεργοποίησης, τους λόγους που επικαλέστηκε η πλατφόρμα, αλλά και όσα ενδεχομένως προηγήθηκαν αυτής.

Για ένα τοπικό Μέσο Ενημέρωσης, η δυνατότητα να απευθύνεται απρόσκοπτα στο κοινό του αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της καθημερινής δημοσιογραφικής λειτουργίας. Και η συγκεκριμένη δικαστική εξέλιξη στέλνει ένα σαφές μήνυμα οτι  ακόμη και απέναντι στους μεγαλύτερους ψηφιακούς κολοσσούς, οι αποφάσεις που επηρεάζουν την ενημέρωση και την πρόσβαση του κοινού δεν είναι έξω από το πεδίο του δικαστικού ελέγχου.

Τα Νέα της Λέσβου αποτελούν, σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα στοιχεία, τη δεύτερη περίπτωση στην Ελλάδα κατά την οποία η Δικαιοσύνη παρέχει προσωρινή δικαστική προστασία σε Μέσο Ενημέρωσης απέναντι σε ενέργεια της Meta, διατάσσοντας την αποκατάσταση της πρόσβασης και της λειτουργίας της δημοσιογραφικής τους σελίδας. Μια εξέλιξη που προσδίδει στην υπόθεση ιδιαίτερη σημασία, όχι μόνο για τη Λέσβο, αλλά και για το ευρύτερο ζήτημα της προστασίας της δημοσιογραφικής λειτουργίας έναντι των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών.

Διαπιστώνοντας ότι ακόμα και μπροστά στους Παγκόσμιους κολοσσούς όπως η Meta η δικαιοσύνη αποτελεί το μοναδικό αποκούμπι στο οποίο μπορούν με εμπιστοσύνη να απευθυνθούν ειδικά οι κοινωνίες που βιώνουν τη γεωγραφική απομόνωση, όπως εδώ στην ακριτική Ελλάδα, εκφράζουμε τις θερμές μας ευχαριστίες στον δικηγόρο κ. Τζιμή για την υπεύθυνη και έμπειρη νομική καθοδήγηση και την συνέπεια και  προσήλωση που έδειξε στην αντιμετώπιση του αδιεξόδου που προκάλεσε ο ψηφιακός μας αποκλεισμός από τη Meta.

nealesvou.gr/